adminloginhome iconKlik om in te loggen op het intranetLinkedInengelsevlag

Zandmotor

Het pilotproject de Zandmotor onderzoekt de mogelijkheden van kustontwikkeling, waarbij optimaal gebruik gemaakt wordt van natuurlijke krachten. Deze innovatieve manier van kustontwikkeling schept extra ruimte voor natuur en recreatie. Maar vooral ook voor de kustveiligheid op lange termijn.

"Gouden rand van Nederland"

De Hollandse Kust is een langgerekt, weergaloos natuurlandschap dat veel baten oplevert, vooral voor de waterveiligheid van ons land, maar ook voor de zoetwatervoorziening en als toeristische trekpleister. De kust staat van twee kanten onder druk: aan de buitenzijde als gevolg van de zeespiegelstijging en erosie en aan de binnenzijde als gevolg van ruimtelijke functies. Tot voor kort werd geprobeerd de zandige kustlijn op zijn plaats te houden met behulp van shovels en helmplanten. Ook landinwaartse verstuivingen werden zoveel mogelijk vastgelegd. Daardoor zijn de natuurlijke processen waardoor duinen ontstaan grotendeels stilgelegd. Elk jaar voert de zee zand weg van de Nederlandse kust. Rijkswaterstaat vult dat om de vijf jaar aan met zandstort (een paar miljoen kuub) op het strand en voor de kust. Zouden we dat niet doen, dan zou de zee een bedreiging vormen voor het westen van Nederland, dat beneden zeeniveau ligt. Om de duinen echt te laten meegroeien met de zee met bijbehorende natuurwaarden is meer zand en nog meer natuurlijke dynamiek nodig.

Veiligheid DOOR natuur

Een nieuw concept is in ontwikkeling, er worden ervaringen opgedaan met de zogenaamde zandmotor aan de Delflandse Kust. Het is een poging tot een robuuster kustgebied met ruimte voor natuurlijke processen. In plaats van veelvuldige zandsuppleties over de hele linie gaat het om een eenmalige enorme zandbuffer op een plek.

Tussen maart 2011 en oktober 2011 legden Rijkswaterstaat en de provincie Zuid Holland voor de kust tussen Ter Heijde en Kijkduin een schiereiland in de vorm van een haak aan. Het steekt één kilometer ver in zee en is aan het strand twee kilometer breed. Sleephopperzuigers zogen 21,5 miljoen kuub zand tien kilometer ver uit de kust op en brachten het vervolgens naar de juiste plek, 128 ha zandplaat, even groot als 256 voetbalvelden of de helft van het eiland Rottumeroog. Door wind, golven en stroming verspreidt het zand zich de komende jaren langs de kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen. Zo groeit de kust in zeewaartse richting op natuurlijke wijze aan. De strandhaak verdwijnt, maar de miljoenen kuubs zand vullen elders het strand en duin aan, dat ons tegen zeespiegelstijging beschermt en extra ruimte voor natuur en recreatie biedt. Door het samenspel tussen wind, water en pionierbegroeiing zal de Zandmotor zelf continu van aanzien veranderen.

Bouwen met de natuur, uniek in de wereld

De Zandmotor is een mooi voorbeeld van bouwen met de natuur. Door in een keer een heel grote hoeveelheid zand te storten, voorkomen we herhaaldelijke verstoring van de kwetsbare zeebodem. De natuur zelf legt het zand vervolgens op de juiste plek. Als de Zandmotor naar verwachting werkt, zijn de komende twintig jaar geen zandsuppleties nodig voor de Delflandse Kust. Een experiment zoals de Zandmotor is nog niet eerder uitgevoerd. Met dit pilotproject blijft Nederland de standaard zetten in watermanagement, door juist met het water te werken, in plaats van tegen het water. Als de Zandmotor naar verwachting werkt, kan het concept ook op andere plekken in Nederland en de rest van de wereld navolging krijgen. Niet alleen natuur en recreatie profiteren dus van deze innovatieve aanleg. De verwachting is dat Nederland op deze manier goedkoper zijn kust kan verdedigen en dat dit ook elders in de wereld toe te passen is: een nieuw exportproduct voor het bedrijfsleven.

© Klimaatbuffers 2016
gemaakt door Communicatiebureau de Lynx, Wageningen