adminloginhome iconKlik om in te loggen op het intranetLinkedInengelsevlag

 

Downloads

 

marjoleinsterk

download de presentatie van
Marjolein Sterk

(pdf, 2,0 MB)

 

Dirkvantzelfde

download de presentatie van
Dirk van t Zelfde
(pdf, 3,7 MB)

 

vertegaal

download de presentatie van
C.T.M. Vertegaal
(pdf, 4,5 MB)

 

Download dit verslag
(pdf, 1MB)

 

Verslag veldwerkplaats klimaatbuffer Punt van Voorne

Woensdag 21 november 2012

De Punt van Voorne is een waardevol kust- en duingebied. Maar ook een plek met veel kustafslag, juist door de puntige vorm. In het verleden is hier slibrijk zand gebruikt om de zeereep te versterken, waardoor de vegetatie op de zeereep bestond uit ruderale soorten. Onlangs waren nieuwe maatregelen nodig. Punt van Voorne werd aangewezen als een van de zwakke schakels in de kust van Zuid-Holland. Voortgaande zandafslag en klimaatverandering (zeespiegelstijging, toegenomen golfslag) vragen om extra versterking. De provincie Zuid-Holland, waterschap Hollandse Delta, de gemeente Westvoorne en Rijkswaterstaat werken samen aan een plan om de Voornse kust te versterken. Daarbij is nu natuurherstel meegenomen.

P1110887

De duinversterking in 1987 is uitgevoerd met slibhoudend zand. De afwerking bestond uit semi-natuurlijk reliëf beplant met helm. Dit slibrijke zand was een ideale voedingsbodem voor duindoorn, waarmee het duin snel dichtgroeide. Het effect was dat er een einde kwam aan natuurlijke kustdynamiek, de zee-invloed op de duinvalleien en de salt- en sandspray in het achterland.

Maatregelen

Tussen de Punt van Voorne en Rockanje wordt een grote hoeveelheid zand opgespoten. Verder is voor de kwetsbare punt een 130 meter brede extra duinenrij aangelegd. Deze zal door natuurlijke processen in de loop der tijd langzaam afkalven. De onnatuurlijke duindoornvegetaties zijn uit de zeereep verwijderd, evenals de slibhoudende zandige ondergrond in de huidige duinen. Er is gekozen voor een forse zeewaartse versterking met zand. Tegelijkertijd is het slibrijke zand op ruim 17 hectare verwijderd en vervangen door schoon duinzand. Achter de zeereep wordt een LIFE-duinenproject uitgevoerd waarbij op tientallen hectaren duingrasland wordt teruggebracht.

P1110898Dirk van 't Zelfde van Waterschap Hollandse Delta legt uit hoe de maatregelen in zijn werk gingen. Er is een zandwinplaats op de Noordzee aangewezen. Met een zogenoemde hopperzuiger zou het zand worden aangevoerd, op de Hinderplaat kwam een drijvende persleiding te liggen vanwaar het zand op het strand zou worden gespoten en verwerkt. Bij de aanbesteding blijkt dit plan niet zo goed te zijn. Er is een alternatief onderzocht voor de uitvoering: aanlegplaats van de hopperzuiger in de Mississippihaven. Vandaar werd het zand via buizen verpompt. Daarvoor moest zelfs een zogenoemde jumper over de snelweg worden gebouwd.

 

De alternatieve methode bleek te werken, maar er kwamen andere problemen naar boven. Het zand was officieel schoon (Van 't Zelfde reageerde niet voor niets heftig op een deelnemers toen die het over 'vervuild' zand had toen het ging over slibhoudend zand), maar een naburige ondernemer klaagde over vervuild zand dat was opgespoten. Het ging om zwarte stenen die in het zand zaten. Geen echte vervuiling, maar de ondernemer wist het verhaal tot aan politiek Den Haag te krijgen en zorgde voor veel gedoe en vertraging. Ook was het een uitdaging het draagvlak voor de ingrepen te behouden.

Koppeling deelprojecten

Zoals gezegd, is bij de kustversterkingsplannen rekening gehouden met natuur. Er is een koppeling gemaakt met bestaande natuurherstelplannen. Centraal daarbij staat herstel van het natuurlijk functionerend duinsysteem Punt Voorne als integraal onderdeel van drie deelprojecten:

  • versterking kust van Voorne (2009-2010)
  • vegetatieherstel Punt van Voorne (2009) met als doel herstel natuurlijke open duinvegetaties
  • duinherstelproject ‘Vogelpoel’ (2008)

P1110894Koppeling aan kustversterking bestaat uit:

  • slibrijke bovenlaag ‘1987’ (0,5 m) afschuiven naar locatie nieuwe versterking (strand)
  • schoon Noordzeezand aanbrengen als nieuwe ‘leeflaag’ (0,5 m) op ‘1987’

Er is duidelijk gekozen om de wind zelf het landschap vorm te laten geven. Dit geeft ook een betere bodem voor duinvegetaties. Deze keer is geen semi-natuurlijk reliëf aangelegd. De nieuwe versterking bestaat uit een ‘technisch’ buitentalud en een vlakke bovenzijde. Er is alleen helm (stengeldelen) op buitentalud van de nieuwe versterking aangebracht. Verder zijn het vooral open stukken t.b.v. verstuiving.

Natuurlijk?

Na de presentaties lopen we Natuurmonumenten een stuk door de duinen naar het strand. Een open duinlandschap dat kort geleden nog volgegroeid was met bomen en (duindoorn)struiken. Onderweg is er nog wat discussie over het natuurlijke van deze natuurlijke klimaatbuffer. Een echt goed voorbeeld is het ook niet, is de conclusie. Maar wel een mooi voorbeeld hoe aanpassing aan klimaatverandering goed samen kan gaan met natuurherstel. Op het strand aangekomen is te zien over welke 'stenen' het gaat. Her en der zijn zwarte bonken te zien. Slakken van de hoogovens, wordt gesuggereerd. Niemand weet het helemaal zeker. Terug boven op de duinenrij is het werk van de wind te zien. Een uitkijkplek met zitbankjes is vrijwel geheel overstoven.

2012-11-21-14.13Ook is te zien hoe het zand landinwaarts het duingebied inkruipt. Voorlopig mag dat zo doorgaan, als het te erg wordt, wordt het zand alsnog vastgelegd, zoals op een paar plekken nu al is gebeurd. Daar is riet gepoot. Want het is wel een primaire waterkering, dus echt helemaal natuurlijk mag deze klimaatbuffer niet zijn.

 

 

 

 

 

 

Meer informatie:

Over Punt van Voorne: http://www.klimaatbuffers.nl/home-punt-van-voorne

Verslag door Communicatiebureau de Lynx, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

© Klimaatbuffers 2014
gemaakt door Communicatiebureau de Lynx, Wageningen