adminloginhome iconKlik om in te loggen op het intranetLinkedInengelsevlag

IJmeer Markermeer

Bij stijgende zeespiegel zijn aanpassingen noodzakelijk voor de toekomstige waterveiligheid en voor de zoetwatervoorziening van Noord-Holland. Verbetering van de ecologische aspecten van de oevers en behoud van de cultuurhistorische identiteit van de oude dijken met bewoning spelen een rol.

Binnen de randvoorwaarden voor een ecologisch kwetsbaar ondiep meer, ligt hier een uitdaging om een samenhangend plan van woningbouw, infrastructuur en recreatie te realiseren. Juist de natuur kan hieraan kosteneffectief en met maatschappelijke meerwaarde bijdragen.

Natuurlijker peilregime als sturende kracht

Een belangrijk aspect van dit project is de kans om te experimenteren met natuurlijk peilregime en het effect van uitzakken, want het gaat om een geïsoleerd, afgebakend gebied. Vanwege duizenden hectaren buitendijkse natuur in het IJsselmeergebied zijn grote peilstijgingen niet de bedoeling. Wellicht is een natuurlijker peilregime voor de korte termijn mogelijk: hoog in het vroege voorjaar en uitzakkend in de loop van de zomer. Dat is zowel voor de natuur als voor de waterveiligheid gunstig. Uitbreiding van de vooroevers, met ontwikkelingskansen voor (golfremmende) rietbegroeiing, kan gerealiseerd worden tegen relatief lage kosten vergeleken met traditionele dijkverzwaring. Op langere termijn is uitzakken goedkoper dan opzetten en dat is ook voor de natuur juist gunstig.

Inspirerende voorbeelden

Bij het zoeken naar ecologische en landschappelijke optimalisatie van een vooroeverontwerp is er al het inspiratieboek "Oeverdijken, kans voor veiligheid en natuur" van bureau Stroming.

In het IJsselmeergebied kan de toegevoegde waarde bestaan uit geleidelijke land - waterovergangen via ondiep luw water naar rietland, moerasbos en hoger gelegen grasland. Er ontstaan daarmee paai- en opgroeigebieden voor vis, foerageer- en broedgebieden voor vogels en ecologische verbindingszones. Met een meer natuurlijk peilbeheer wordt de kansrijkdom en ecologische meerwaarde van dergelijke oevers groter. Dit biedt tevens meerwaarde voor recreatie en andere vormen van medegebruik. Opgaven vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water, Natura 2000 of natuurcompensatie opgaven zoals die samenhangen met peilopzet (IJsselmeer) of buitendijks bouwen (Markermeer) kunnen in de vorm van natuurlijke keringen worden vervuld. Een win-win scenario dat tot meer natuur en kostenbesparingen leidt.

© Klimaatbuffers 2016
gemaakt door Communicatiebureau de Lynx, Wageningen